Sa ikalawa at panghuling bahagi ng ating USAPANG ARAW NG KALAYAAN, narito ang iilan pang mga trivia patungkol sa araw na ito na hindi natin alam kung base lang sa kung ano ang itinuro sa atin sa eskuwelahan. Mahalaga ring malaman natin ang mga bagay na ito dahil ito ang magbibigay sa atin ng pananaw sa panahon na iyon at kung paano natin bibigyang halaga ang kasaysayan lalo na ang Araw ng Kalayaan.

  1. Ang 12 June 1898 ay araw ng Linggo parang sa birthday natin, inaalam natin kung anong araw noong tayo’y ipinanganak. At speaking of declaration of independence, maraming beses na na-ideklara ito bago pa man ng 1898. Una ay si Andres Bonifacio noong 12 April 1895, isang taon bago ang makasaysayang Sigaw sa Pugadlawin. At pangalawa ay si Emilio Aguinaldo mismo noong 31 October 1896, panahon ng kasagsagan na ng rebolusyon sa Cavite.
  2. Ang unang anibersaryo ng Araw ng Kalayaan, 12 June 1899, ay ipinagdiwang sa Angeles, Pampanga. Sampung araw bago nito ay pormal na nagdeklara ang Kongreso ng Malolos sa Bulacan ng Giyera Laban sa Estados Unidos noong 2 June 1899.
  3. Inimbitahan ni Aguinaldo si Commodore Dewey na magpunta sa Kawit para masaksihan ang deklarasyon ngunit nagdahilan ito na hindi makakapunta kaya ipinadala na lang niya ang personal secretary niya na si Col. Johnson na nag-iisang Amerikano na pumirma sa dokumento ng Declaration of Independence. Ang orihinal na dokumento ng deklarasyon ay nasa National Library ngayon. Ninakaw ito noon at inakalang nawala na ngunit noong 1994, ito ay napunta sa kamay ng UP Professor na si MIlagros Guerrero at kanya namang ibinigay sa National Library.
  4. Ang Deklarasyon ng Kalayaan ni Emilio Aguinaldo ay hindi kinilala ng Espanya at Amerika dahil ibinenta ng mga Espanyol ang Pilipinas sa mga Amerikano sa Kasunduan sa Paris o Treaty of Paris noong 10 December 1898 sa halagang 20 million dollars.
  5. Ang ating Pambansang Watawat ang bukod-tanging watawat sa buong mundo na may significant ang kulay na nasa itaas nito habang nakawagayway o naka-bandera. Kung ang ASUL ang nasa itaas, ibig sabihin ay PANAHON NG KAPAYAPAAN at kung PULA naman ay PANAHON NG DIGMAAN. Ang kagawiang ito ay nagsimula sa Filipino-American War. Ipinag-utos ni Aguinaldo na ang pulang bahagi ng watawat ang nakataas sa lahat ng mga kampong militar ng mga Pilipino at sa mga lugar ng labanan o battlefields.
  6. Nagsimulang ipinagdiwang ang Independence Day ng Pilipinas nang pormal noong 1964 pagkatapos mapirmahan at maisabatas ang Republic Act No. 4166 ni dating Pangulong Diosdado Macapagal. Ngunit bago pa man ito, nagpalabas na si Macapagal ng Presidential Proclamation No. 28 noong 1962 na ginawang holiday ang ika-12 ng Hunyo sa buong bansa. Nais mapalitan ni Macapagal ang araw ng kalayaan dahil kasabay ito sa Amerika na tuwing ika-4 ng Hulyo o Fourth of July. Ika niya, natatabunan ang kahalagahan ng Araw ng Kasarinlan ng mga Pilipino sa International Community dahil kasabay nito ang mas makapangyarihan at mas mayamang bansang Amerika.
  7. Ang 4 July 1946 na araw kung saan binigyan ng Kalayaan ng Amerika ang Pilipinas mula sa pananakop nito ay ginawa na lamang na Filipino-American Friendship Day. Noong bago maibalik ang Araw ng Kalayaan sa ika-12 ng Hunyo at sinusunod pa ang 4 July 1946 na petsa, tinawag na Flag Day ang 12 June. Nang naging 12 June ulit ang Araw ng Kalayaan, ang Flag Day ay inilipat sa ika-28 ng Mayo kung saan nangyari ang Labanan sa Alapan o Battle of Alapan noong 1898 sa Imus, Cavite na kung saan doon sa kauna-unahang pagkakataon nakita ang watawat.